اميرالمؤمنين (عليه الصّلاة و السّلام) شخصيتى است که همه‏ى فرق اسلامى درباره‏ى عظمت او، درباره‏ى خصوصيات او و درباره‏ى شأن و منزلت والاى او در اسلام، با يکديگر اتفاق نظر دارند.

لذا به جرأت ميتوان گفت که على‏بن‏ابيطالب (عليه الصّلاة و السّلام)، ميتواند نقطه‏ى اشتراک و تلائم و همبستگى ميان فِرق اسلامى قرار بگيرد. در همه‏ى زمانها و دوره‏ها، فرقه‏هاى اسلامى - به جز گروه ناچيز و اندک نواصب که خارج از فِرق اسلامى هستند - شأن اميرالمؤمنين (عليه الصّلاة و السّلام) را همان شأن والا و برجسته و ممتازى ميدانستند که شما در کتابهاى فريقين - چه شيعه و چه سنى - ملاحظه ميکنيد. بنابراين اميرالمؤمنين (عليه الصّلاة و السّلام) ملتقى‏ و محل اشتراک فرقه‏هاى اسلامى است و ميتواند منبعى براى وحدت بين مسلمين به حساب بيايد.

 ادامه مطلب...

قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، رهبر را مرجع نهايي تصميمات کلان در حوزه سياست خارجي برشمرده است. منتخبان مردم که قانون اساسي پس از انقلاب اسلامي سال 1979 را تدوين نمودند، نقشي را براي رهبري تعريف نمودند تا رهبر به دور از تعلقات قواي مستقل سه گانه کشور بتواند با بهره گيري از ابزارهاي مشورتي متعدد، تصميمات اساسي و راهبردي را در حوزه ديپلماسي اتخاذ نمايد. با اين درک، فرصت مطالعه در تصميمات کلان دوران آيت‌الله خامنه‌اي طي 19 سال اخير که ايشان به عنوان رهبر برگزيده شده‌اند، امکان مناسبي را ايجاد مي‌کند تا در قضاوت نسبت به گذشته و پيش بيني نسبت به آينده واقع بينانه‌تر بينديشيم.

عليرغم اين وسعت دامنه اختيارات رهبري که با راي مستقيم مردم به قانون اساسي مورد تائيد قرار گرفته است، رهبري ايران تنها در موارد بسيار مهم و حساس دخالت مستقيم مي‌کنند. دليل اين استفاده محدود از اختيارات چنين است که ايشان انتظار دارند مسئولين رده‌هاي ديگر کشور، خود بتوانند بر مشکلات فائق آيند تا در مسير شکل گيري و نهادينه شدن نظام جمهوري اسلامي، رويه‌هاي جديد و برگرفته از آراي جمهور ايجاد شود. فراموش نبايد نمود الگوي جمهوري در ايران جوان و نسبت به تاريخ نظام‌هاي سلطنتي و ديکتاتوري چند هزار ساله، کم تجربه است.

 ادامه مطلب...

امروز مسئوليت بزرگى بر دوش ملت ايران است و هرگز مثل امروز ملت ما بر سرنوشت خود حاکم نبوده. در طول سالهاى متمادى و دورانهاى گوناگون تاريخ، آن کسانى که با تاريخ اين کشور آشنا هستند، اين را تصديق ميکنند. ملت هميشه وسيله‏اى بوده است در اختيار حکمرانان؛ بستگى به اين داشته که آن حکمران، صاحب حکمت، درايت، اراده‏ى قوى باشد يا نباشد؛ و اين اراده به کدام سو منعطف و متوجه شود. ملت از خود ابتکارى براى هدايت کشور نداشت. اين همه استعداد متراکمى که در اين ملت وجود داشته است و آنچه در تاريخ براى ما باقى مانده، تراوشهائى است که از يک ذخيره‏ى عظيم زيرزمينى به قدر همت حکمرانان خود را بروز ميداده... اين دوره يک فصل جديدى است در تاريخ ملت ايران.

امروز بعد از پيروزى انقلاب اسلامى و در دوران نظام جمهورى اسلامى، تفاوت جوهرى و اصلى در همين است. تفاوت در اين است که نظامهاى حاکميت فردى به نظام اراده‏ى ملى؛ اراده‏ى جمع تبديل شده و اساس تفاوت در اين است. و بحمداللَّه اين اراده‏ى جمعى با هدايت اسلام و با اشاره‏ى دين و آيات الهى پيش ميرود و برنامه‏ريزى ميکند؛ اين را بايد مغتنم بشماريد. امروز هر آنچه در گنجينه‏ى تمام‏نشدنىِ استعداد ملت ايران ذخيره وجود دارد، ميتواند در خدمت پيشرفت سريع اين کشور قرار بگيرد.

 ادامه مطلب...

مجسمه‌اي در نزديک کازرون وجود دارد که نشان مي‌دهد والرين، امپراطور روم پس از شکست از پادشاه ايران (شاهپور اول) در برابر وي زانو زده است. پس اگر يوناني‌ها به جهانگردان خود بياباني را نشان مي‌دهند که در آن سربازان ايراني از روم شکست خورده‌اند، شما هم اين مجسمه را نشان دهيد ... اين به اون در! (خنده حضار).

گفتني آنکه در سال 258ميلادى، شاهپور اوّل، پادشاه مقتدر ساساني، زمان را براى مبارزه با ارتش روم مناسب ديد. چرا که شمال امپراتورى روم به شدت درگير نبرد با ژرمن‌ها بود. در مرکز نيز تغييرات مداوم، قدرت امپراتوران روم را ضعيف کرده بود. بنابراين شاهپور با گذر از فرات، انطاکيه را تصرف کرد و آماده نبرد با والرين شد. امپراتور روم با تجهيز سپاهى عظيم از جنوب اروپا عازم انطاکيه شده و 259شهر را از ايران باز پس گرفت و عقب‌نشينى زودهنگام ايراني‌ها او را به طمع تسخير بين‌النهرين انداخت؛ اما سپاه ايران ارتش او را به مانند ارتش کراسوس محاصره کرده و سرنوشتى مشابه برايش ايجاد کردند (همان بلايي که روس‌ها تاکنون دوبار بر سر سپاهيان ناپلئون و ارتش رايش هيتلري آورند؛ تکنيکي که متعلق به ايرانيان است). در اين نبرد که در نزديک شهر ادسا روى داد، ده‌ها هزار رومى کشته شدند و هرچه تلاش کردند نتوانستند از محاصره خلاص شوند. والرين پس از تسليم، به اسارت شاهپور درآمد و تا سال‌ها تحت خدمت شاهپور بود؛ چرا که شاه ايران از او به عنوان خدمتکار استفاده کرد.

بدون شک حافظ درخشانترين ستاره فرهنگ فارسي است: در طول اين چند قرن تا امروز هيچ شاعري به قدر حافظ در اعماق و زواياي ذهن و دل ملت ما نفوذ نکرده است.
او شاعر تمامي قرن‌هاست و همه قشرها از عرفاي مجذوب جلوه‌هاي الهي تا اديبان و شاعران خوش ذوق، تا رندان بي‌سر و پا و تا مردم معمولي هرکدام درحافظ، سخن دل خود را يافته‌اند و به زبان اوشرح وصف حال خود راسروده‌اند شاعري که ديوان او تا امروز هم پر نشرترين و پر فروش‌ترين کتاب بعد از قرآن است و ديوان او در همه جاي اين کشور و در بسياري از خانه‌هاي يا بيشتر خانه‌ها با قداست و حرمت در کنار کتاب الهي گذاشته مي‌شود.
شاعري که لفظ و معنا و قالب و محتوا را با هم به اوج رسانده است و در هر مقوله‌اي زبده‌ترين و موجزترين و شيرين‌ترين گفته را دارد.

ادامه مطلب...

برخى از خصوصيّات شعر حافظ را من عرض مى‌کنم.
1- قدرت تصوير
يکي از خصوصيات شعر حافظ، قدرت تصويرهاست و اين از چيزهايي است که کمتر به آن پرداخته شده است.
تصوير در مثنوي چيز آسان و ممکني است. لذا شما تصويرگري فردوسي را در شاهنامه و مخصوصا نظامي را در کتاب‌هاي مثنويش مشاهده مي‌کنيد، که طبيعت را چه زيبا تصوير مي‌کند. اين کار در غزل کار آساني نيست، بخصوص وقتي که غزل بايد داراي محتوا هم باشد. تصوير با آن زبان محکم و با لطافت‌هاي ويژه شعر حافظ و با مفاهيم خاصش چيزي نزديک به اعجاز است، چند نمونه‌اي از تصويرهاي شعري حافظ را من مي‌خوانم. چون روي اين قسمت تصويرگري حافظ گمان مي‌کنم کمتر کار شده است ببينيد چقدر زيبا و قوي به بيان و توصيف و توصيف مي‌پردازد:

ادامه مطلب...

نوروز خود فصل نوآوري و شکوفايي است. ما عرض کرديم امسال سال نوآوري و شکوفايي است؛ خود فصل بهار، فصل نوآوري و فصل شکوفايي است. جهان و طبيعت جامه‌ي نو مي‌پوشد و همه‌ي طبيعت سرسبز و شکوفا مي‌شود. ما مي‌خواهيم امسال ما، سال 87 ما، سرتاسر بهار نوآوري و شکوفايي ملت ايران باشد. چرا امسال شعار نوآوري و شکوفايي را مطرح مي‌کنيم؟
انقلاب اسلامي خود يک نوآوري بزرگِ تاريخي بود که ملت ايران آن را در تاريخ خودش و تاريخ بشريت به ثبت رساند. انقلاب نوآوري بود؛ جمهوري اسلامي نوآوري بود. از بعد از دوران شروع استعمار، دنيا به دو بخش تقسيم شد: يک بخش سلطه‌گر، يک بخش سلطه‌پذير؛ دولتها و قدرتهايي با تکيه به دانش، با تکيه به سلاح، با تکيه به فريب‌گري، توانستند کشورهاي ديگري را زير سلطه بگيرند؛ آنها شدند سلطه‌گر، اين ملتها و اين کشورها ـ خواه و ناخواه ـ شدند سلطه‌پذير. دنيا عادت کرد به تقسيم ميان سلطه‌گر و سلطه‌پذير؛ به طور سنتي، جمعي از ملتها بايد زير فرمان و يوغ استثمار و استکبار دولتها و ملتهاي ديگري قرار مي‌گرفتند. انقلاب اسلامي و جمهوري اسلامي آمد و اين خط‌کشي باطل و اين نظام غلط را در هم شکست. جمهوري اسلامي اعلام کرد با سلطه‌گري مخالف است و خود هم اگر بتواند و قدرت داشته باشد، هرگز سلطه‌گري نخواهد کرد؛ نه ملت ديگري را و نه مسئولان کشور، ملت خود را زير سلطه‌ي ناخواسته‌ي خود نخواهند کشيد. با سلطه‌گري مخالف است؛ اما با سلطه‌پذيري بيشتر مخالف است.

ادامه مطلب...

بسم الله الرحمن الرحيم

يا مقلّب القلوب و الابصار، يا مدبّر اللّيل و النّهار، يا محوّل الحول و الاحوال، حوّل حالنا الي احسن الحال.

طليعه‌ي بهار، امسال يک عيد سه گانه است: اولاً ميلاد مسعود نبي مکرّم (صلّي الله عليه و آله و سلم) و سپس ميلاد مسعود حضرت صادق (عليه الصّلاه و السّلام) و آنگاه روز عيد نوروز ملي ايراني. به حضرت بقيه الله (ارواحنا فداه) سلام عرض مي‌کنم و اعياد مبارک را به ايشان تبريک مي‌گويم و همچنين به عموم ملت ايران و به عموم مسلمانان و به همه‌ي محبان و عاشقان اهل بيت پيغمبر، تبريک عرض مي‌کنم؛ همچنين به همه‌ي ملتهايي که عيد نوروز را گرامي مي‌دارند و در اين جشن آغاز سال با ايرانيان شريک و سهيم هستند. اميدواريم اين سال خوب، اين بهار زيبا و پُر طراوت، يک سال پُر بار براي عموم مسلمانان و بخصوص براي ملت عزيز ايران باشد. لازم مي‌دانم در آغاز عرايض، به خانوادهاي معظّم شهيدان و جانبازان و ايثارگران راه حق تبريک عرض کنم.

 متن کامل پيام

بازخوانى حوادث تاريخى اساساً به اين منظور است که درسهاى آن و عبرتهاى آن براى نسلهاى بعد باقى بماند. درس اين حادثه (حادثه اي که در روز نوزدهم بهمن در سال 57 اتفاق افتاد) براى ملت ايران در همه‏ى دورانها يک درس زنده است. اقدام شجاعانه، قدرتمندانه، با اتکاء به نفس و برخاسته‏ى از يک عقلانيت صحيح و برخاسته‏ى از يک ايمان شورانگيز. اگر ايمان هم نبود، نميتوانست اين حرکت اتفاق بيفتد. و مجموعه‏ى انقلاب ما از آغاز تا انجام، مظهر يک چنين حقيقتى است: يک فکر درست و هوشمندانه، همراه با ايمان شورانگيز، همراه با شجاعت و اقدام و نهراسيدن از آنچه که در اين راه پيش خواهد آمد. اين عناصر اصلى است که يک ملت را بالا ميکشد؛ فقدان اينهاست که يک ملت را تحقير ميکند.

انقلاب اسلامى عزت را جايگزين تحقيرى کرد که بيگانگان بر اين ملت روا ميداشتند؛ استقلال را جايگزين آن وابستگى تلخ و ذلت‏بار ميکرد؛ ايستادگى و اقتدار را جايگزين آن تسليم محض در مقابل بيگانگان کرد. آن روز، مسئولين کشور بزرگِ ما در مقابل بيگانگان، در رده‏هاى مختلف و در اساسى‏ترين مسائل کشور تسليم بودند؛ يعنى در هر مسئله‏اى که اراده بيگانگان - يک دوره انگليس، در دوره‏ى چند ده ساله‏ى بعد هم امريکا - به آن تعلق ميگرفت، در داخل تحقق‏پذير بود؛ تا آنجائى که به دست مسئولان اين کشور بود. و ملت مجبور بود تحمل کند؛ تسليم‏پذيرى مطلق. انقلاب اين حالت تسليم‏پذيرى را به حالت اقتدار و ايستادگى تبديل کرد؛ آن وابستگى را به استقلال تبديل کرد؛ آن حقارت را به عزت تبديل کرد؛ آن حکومت مطلقه‏ى موروثىِ غيرمنطقىِ بى‏مبنا (سلطنت) را به حکومت مردم و مردم‏سالارى تبديل کرد. انقلاب بکل پايه‏هاى ويرانگر انسانى را که ارزشهاى انسانى را ويران ميکرد و در داخل کشور به وسيله‏ى رژيم طاغوت در طول سالهاى متمادى بنا گذاشته شده بود، ويران کرد؛ پايه‏هاى جديدى ساخت که هويت جديدى براى کشور به وجود آورد.

 ادامه مطلب...

برادران و خواهران عزيز من! انقلاب ما فقط اين نبود که يک حکومتى برود، يک حکومتى بيايد قدرت را به جاى او در دست بگيرد. مسئله اين نبود. اگر اين بود، ملت با اين فداکارى چرا وارد ميدان بشود؟ خوب، دو گروه با هم رقابت مى‏کنند؛ يکى مى‏آيد عليه آن يکى. مثل اينکه مى‏بينيد در کشورهاى ديگر؛ وارد ميدان ميشوند، ميزنند يا ميبرند يا ميبازند. اينى که يک ملت با همه‏ى وجود، با همه‏ى تن و جان، با همه‏ى توان، با جوانش، با مالش وارد ميدان ميشود، اين معناش اين است که اين حرکتى که دارد اتفاق مى‏افتد، فقط دست به دست شدن قدرت بين دو گروه نيست؛ اين يک تحول عظيم، متوجه و معطوف به يک سلسله آرمانهاى مردمى و ملى است؛ معناش اين است.

انقلاب ما يک آرمانهائى را ترسيم کرد. مردم مؤمن ما وقتى به هدايت دين خودشان نگاه کردند، ديدند اين آرمانها همان چيزهائى است که به آن نياز دارند. لذا در راه او حرکت کردند؛ جوانشان را هم دادند، جانشان را هم دادند، مالشان را هم دادند، پاش ايستادند. ما ميخواهيم به اين آرمانها برسيم. اين آرمانها چيست؟ اگر در يک جمله بخواهيم اين آرمانها را بگوئيم، «جامعه‏ى اسلامى» است. ما امروز در راه جامعه‏ى اسلامى داريم حرکت مى‏کنيم.

برادران و خواهران عزيز من! مردم عزيز يزد! ملت عزيز ايران! اگر بخواهيم به آن آرمان برسيم، احتياج دارد به اعتماد به نفس. بايد بگوئيم ميتوانيم؛ همچنانيکه تا امروز آن کارهائى را که اراده‏ى ملى به آن تعلق گرفت، توانستيم انجام بدهيم. مگر شوخى بود در يک کشورى که زير فشار استکبار و استعمار است، فاسدترين حکومتهاى جهان بر آن حکومت ميکند و شرق و غرب عالم، منافعشان را در حکومت آن خاندان منحوس مى‏بينند، اين خاندان را به زير کشيدن؛ بنياد پوشالى حکومت سلطنتى موروثى را بکلى از بين بردن؛ يک نظام مردمى، متکى به آراء ملت، متکى به عواطف مردم، در يک چنين کشور استبدادزده‏ى در طول قرنهاى متمادى به وجود آوردن؛ اين کار شوخى است؟! اين کار را ملت ايران کرد. امروز در اين منطقه، هيچ کشورى از لحاظ اتکاء به آراء و عواطف مردم، به جمهورى اسلامى نمي رسد.

 ادامه مطلب...

در مسأله‏ى زنان آنچه که در درجه‏ى اول اهميت قرار دارد، مسأله‏ى «خانواده» است؛ نقش زن به عنوان عضوى از خانواده. به نظر من از همه‏ى نقشهائى که زن ميتواند ايفاء کند، اين اهميتش بيشتر است. البته بعضى‏ها اينطور حرفها را در همان نظر اول با شدت رد ميکنند و ميگويند آقا شما ميخواهيد زن را توى خانه اسير کنيد، محبوس کنيد، از حضور در صحنه‏هاى زندگى و فعاليت باز بداريد؛ نه، به هيچ وجه قصد ما اين نيست؛ اسلام هم اين را نخواسته. اسلام وقتى که ميگويد: «والمؤمنون و المؤمنات بعضهم اولياء بعض يأمرون بالمعروف و ينهون عن المنکر»،(1) يعنى مؤمنين و مؤمنات در حفظ مجموعه‏ى نظام اجتماعى و امر به معروف و نهى از منکر همه سهيم و شريکند؛ زن را استثناء نکرده. ما هم نميتوانيم زن را استثناء کنيم. مسئوليت اداره‏ى جامعه‏ى اسلامى و پيشرفت جامعه‏ى اسلامى بر دوش همه است؛ بر دوش زن، بر دوش مرد؛ هر کدامى به نحوى بر حسب توانائى‏هاى خودشان. بحث سر اين نيست که زن آيا ميتواند مسئوليتى در بيرون از منزل داشته باشد يا نه - البته که ميتواند، شکى در اين نيست؛ نگاه اسلامى مطلقاً اين را نفى نميکند - بحث در اين است که آيا زن حق دارد به خاطر همه‏ى چيزهاى مطلوب و جالب و شيرينى که در بيرون از محيط خانواده براى او ممکن است تصور شود، نقش خود را در خانواده از بين ببرد؟ نقش مادرى را، نقش همسرى را؟ حق دارد يا نه؟ ما روى اين نقش تکيه ميکنيم. من ميگويم مهمترين نقشى که يک زن در هر سطحى از علم و سواد و معلومات و تحقيق و معنويت ميتواند ايفاء کند، آن نقشى است که به عنوان يک مادر و به عنوان يک همسر ميتواند ايفاء کند؛ اين از همه‏ى کارهاى ديگر او مهمتر است؛ اين، آن کارى است که غير از زن، کس ديگرى نميتواند آن را انجام دهد. گيرم اين زن مسئوليت مهم ديگرى هم داشته باشد - داشته باشد - اما اين مسئوليت را بايد مسئوليت اول و مسئوليت اصلى خودش بداند. بقاى نوع بشر و رشد و بالندگى استعدادهاى درونى انسان به اين وابسته است؛ حفظ سلامت روحى جامعه به اين وابسته است؛ سَکن و آرامش و طمأنينه در مقابل بيقرارى‏ها و بى‏تابى‏ها و تلاطم‏ها به اين وابسته است؛ اين را نبايد فراموش کنيم.

 ادامه مطلب...